Son günlerde 2008 yılının en iyilerini yayımlamak bir zorunluluk gibi. Ben de kendimi bu gelenek içerisine bir parça katmak için en iyi 10 Astronomi resmini Neotarama aracılığı ile discovermagazine adlı blog üzerinden sizlerle buluşturuyorum. Yukardaki resim 7 numara ve ismi: "galaksi çok fazla yer ve gaz çıkarır."

Güneş sisteminde bir tane adam gibi gezegen yok belli ki. Ne kadar uğraşsak ta tutturamıyoruz bu saatleri, hep bir eliptik haraketler, bir artık saatler. Sırf bunun için kurulmuş bir organizasyon bile var: Uluslararası Dünya Rotasyonu ve Referans Sistemleri Servisi. Bu kuruluş oturup hesaplamalar yapıyor ve belli senelerde, yılın en son günü olan 31 Aralık'a bir saniye ekliyor. Umarım tek işleri bu değildir. Bu sene de o uzun senelerden biri. O yüzden bir saniye daha uzun sürecek 2008. Teknik bir açıklaması var elbette bunun neden yapıldığına dair ama hiç umurumda değil, hala da anlayabilmiş değilim bu saatleri neden bir ileri bir geri alıp zamanı kurcalıyoruz.

Msnbc üzerinden Neatorama.

Ölümsüzlük fikri çok eski ve insanlar ölümsüz olailmek için pek çok farklı yollar denemişler bugüne kadar ama başarabilen olduğunu sanmıyorum. Ama son bulgular doğada bunu başarabilen bir hayvanın olabileceği yönünde. Turritopsis Nutricula zmescience tarafından yayımlanan bir habere göre hayat döngüsünün son basamağı olan ölümü bertaraf edebiliyorlar. Kim bilir belki bu tür üzerinde yapılan çalışmalar insanlar için ölümsüzlüğün veya uzun ve sağlıklı bir yaşamın habercisi olabilir. Ne gerek varsa !

Galaksimizin tam ortasında kocaman bir kara delik saptandı. Şilideki teleskoplarla yapılan araştırma sonucunda güneşten 4 milyonkere daha yoğun bir kara deliğin varlığı doğrulandı. Ama telaşa gerek yok çünkü bilim insanları karadeliklerin evreni düzenlediğini iddia etti. Yani evrenin düzeni, şekli ve yapısı kara deliklerin yoğun kütleleri sayesinde garanti altına alınıyor. BBC üzerinden haberin detaylarını öğrenebilirsiniz.

Buna benzer birçok çalışma gördüm ama bu istisnasız en kapsamlı olanı. İster yıllık, aylık, haftalık, günlük veya şu andan itibaren olan istatistikleri görmeniz mümkün. Kaç kişinin öldüğünü ve doğduğunu görmenin ötesinde kaç kişinin AIDS veya kansere yakalandığını göstermek bu saatin özellikleri arasında. Birçok değişkeniyle yaşadığı dünyayı bir bütün olarak değerlendirmek isteyenler için bir başlangıç noktası olma potansiyeline sahip Dünya Saati shambles aracılığı ile sizlerle.

Fakirlerle zenginlerin arasındaki tek farklılık Digiturk üyeliği değilmiş belli ki. Bilim adamları yaptıkları incelemeler sonucunda görmüşler ki sosyo-ekonomik olarak farklılık gösteren çocukların Prefrontal Cortex'leri de (kafa) oldukça farklı. O farklılık gösteren bölge de problem çözme ve yaratıcılık için çok önemliymiş. Peki zenginlerden farklı olan fakir çocukların Prefrontal Cortex'leri kime benziyormuş? Bu bölgesi hasar görmüş bir yetişkininkine. Yani beyin hasarlı olarak yetişiyormuş fakir çocuklar.

Bütün bunlarda yeni olan ne anlayamadım. Biz buna vitamin, eğitim ve bilgi eksikliği diyorduk. Meğer Prefrontal Cortex hasarıymış. Peki bilimcilerin tavsiyesi? Hemen müdahale ve rehabilitasyon. Peki bu denklemde sözü edilmeyen asıl sorun ne? Para!

Beyin hasarlı olup zengin olmayı tercih eden var mı acaba? (Düzeltme: Bu cümledeki korkunç belirsiz espriyi şöyle düzelttik blogumuzun sanat editörüyle: "Beyin hasarlı olsam da olur yeter ki param olsun diyen var mı acaba?)

Gawker üzerinden Berkeley.

Evrim geçirmediğimize ve insan denilen canlının bir anda ortada hiç bir şey yokken, mucizevi bir şekilde - tercihen gizemli sisler arasından- pof diye ortaya çıktığına inanan bir sürü yaratılışçı insan var. Kendi görüşlerini ve inanışlarını savunmak için bir sürü teori üreten, bir sürü tartışma yaratan bu arkadaşlar, hayvan kardeşlerim(iz)den ders almalılar. Sırf evrimin varlığını reddetmek için milyonlarca yıldır evrim geçirmeye direnen bu 12 canlıya bakıp, kendilerini tembel ve coşkusuz hissetmeliler: 400 milyon yıl boyunca hiç değişmeden kalın da görelim!

Wired Science üzerinden.

Her ne kadar tartışmalı bir iddia da olsa İngiltere de yapılan bir araştırmada zeka testlerinden yüksek skor alan erkeklerin, kaliteli spermlere sahip olduğu saptandı. Intelligence isimli dergi de yayımlanan bulgular henüz kesinliğe kavuşmasa da genel olarak zihinsel aktiviteyi kontrol eden genlerin farklı biyolojik etkenleri olduğu düşünülüyordu. Dolayısıyla böyle bir ilişkinin gerçek olması pekte sıradışı gözükmüyor. CNNTÜRK aracılığı ile makalenin tamamını okuyabilirsiniz. Ayrıca daha kapsamlı bir makale için BBCNEWS'e bakabilirsiniz.

Aydın 90'ların başında ülkemizi ziyaret etmiş bir melek, bir efsane, bir halk kahramanıydı. Kendisini kaybedeli uzun bir süre geçti ama eksikliğini hala hissediyoruz Türk halkı olarak. Ne zaman denize baksam beyaz bir leke görür gibi oluyorum ve kalbim pır pır çarpıyor acaba Aydın geri mi döndü bize diye ama nafile.

Şimdi öğreniyoruz ki bilim adamları yavaş yavaş balinaların birbirleriyle nasıl iletişim kurduklarını çözüyormuş. Peki neden bu kadar ilgi çekici balinaların konuşmaları? Hüzünlü ve tüyler ürpertici olmaları dışında, bu sesler dünyanın bir yarısından diğer yarısına kadar ulaşabiliyor. Yani iki farklı okyanustaki iki balina birbirini duyabiliyor. Toplam 34 farklı çeşidi var bu "ötüşlerin", oysa bilim adamları en fazla 10 tane olmalarını bekliyormuş bu ses çeşitlerinin. Balinaları bu kadar gizemli ve farklı kılan bir diğer özellikleri ise beyinleri. Bizim beynimizden bile daha büyük beyinleri olan türleri mevcut balinaların ama bizimkinden tamamen farklı bir şekilde düzenlenmiş bir yapıdalar. Bir çok bilim adamı balinaların en az bizim kadar akıllı olabileceğini düşünüyor.


Yani bu ne demek? Aydın bize bir şey söylemeye çalışıyordu belki ama biz anlayamadık. Top verdik oynadı, balık verdik yedi, kameralara gülümsedi ve sonra öldü. Biz de anlamadan baktık onun o melek yüzüne. Belki ileride, biraz daha iyi anlayabileceğiz balinaları ve uzayda aradığımız akıllı yaşamı okyanuslarda bulacağız.

Dailygalaxy.com üzerinden.

Bilgisayarlarımız Crysis'i hala bir alev topu haline gelip intihar etmeden çalıştıramıyor ve GTA 4'ü henüz en yüksek ayarlarda oynayacak bir bilgisayar yok. Ama şu anda, dünyada bir yerlerde bilim adamları bütün bu oyunları devasa ekranlarda, en yüksek çözünürlüklerde oynuyor ve bizim zavallı bilgisayarlarımıza gülüyor (ve hepsi de top sakallı, kalın gözlüklü ve ellerinde levyeler var: Evet ben dünyayı böyle görüyorum). Çünkü onların Super Bilgisayarları var ve bu bilgisayarlar bizimkilerden 250 kat daha hızlı.

İşte burada devreye Tesla Personal Supercompter giriyor. Eğer koltuk aralarına sıkışmış 4000 veya 8000 poundunuz varsa bu canavara sahip olabilirsiniz. Counter Strike'ta fraginizi arttırmanın yanında bu bilgisayarlar dünyadaki bir çok labaratuara girecek ve bir haftada yapılabilen deneyler bir dakikada bitecek (ve bilim adamları geri kalan zamanlarında World of Warcraft oynayacak).

Telegraph.co.uk üzerinden.

Motor ustaları genelde tamir ederken söktükleri motoru, toplarken gereksiz ya da fazla parça bulmayı başarırlar. Siz şaşkın şaşkın "ustam sakata gelmeyelim" derken, usta gayet kendinden emin "biz her gün yapıyoruz bu işi, hep fazla parça çıkar" şeklinde cevap verir ki siz ister istemez ustanın bir mühendis ordusunu acımasızca harcadığını hissedersiniz. Belki vücudumuz da böyledir çünkü qualityjunkyard aracılığı ile vücudumuzun en işe yaramaz 10 kısmı isimli listeye bakma fırsatı buldum. Liste de ikinci sırada apandist üçüncü sıra da ise 20 lik dişler var. Listenin en üstünde ise erkek memesi var ve listeyi hazırlayanlar soruyor: Niye?

Modern fiziğin dehalarından olan Stephen Hawking, arkadaşı olan Kuramsal Fizik ve Perimeter Enstitüsü'nün başkanı Neil Turok'un teklifini kabul etti. Bu yaz da dahil olmak üzere her yaz 6 hafta boyunca Kanada da dersler verip genç fizikçilerin çalışmalarını inceleyip onlara yol gösterecek olan Hawking, Turok ile bir iddiaya da girmiş. Kainat'ın başlangıç noktasını bulacağını söyleyen Hawking'e bunu başarması halinde istemediği kadar para verilecekmiş. CNN Türk aracılığı ile eriştiğim haberde Seçkin Araştırmalar Kurulu Başkanlığının da Hawking tarafından yürütüleceği belirtilmiş.

Matematik derslerinde hepimizi dumura uğratan ve ister istemez saygı duyduğumuz garip bir sayıdır pi sayısı. Hele dairenin alanı, çemberin çevresi derken hocalarımızın bile bize kıyamayıp "hadi hadi bu seferlik düz 3 olsun" diye sevecenlik gösterdiği yılları unuttunuz mu? Belki siz unuttunuz ama o yıllarda matematikten sınıf tekrarı yapan bir şahıs fena gaza gelip pi sayısının tam 1 milyon hanesini hesaplamış. Bir göz atın ama dikkat edin pi sayısı sizi yutabilir.

Albinizm pigment eksikliği sonucunda gözlerin, ellerin, saçların ve derinin bembeyaz olma durumu. Bu bakımdan bir hastalık veya rahatsızlık olmaktan öte doğal bir durum. Ortalama her 75 insandan birinde bu pigment eksikliği gözlemlenebiliyor. Sadece insanlar mı? Elbette hayır. Mesela yukarıdaki küçük ayı kutup ayısı değil. Memeliler, sürüngenler ve hatta kuşlarda bile karşılaşılan bir durum bu. İşte slightlywarped aracılığı ile edindiğim resimler:

Maryland Üniversitesi'nden araştırmacılar yaptıkları gözlemler sonucunda görmüşler ki mutsuz insanların mutlu insanlardan daha çok yaptıkları tek etkinlik TV izlemek. Yani eğer Var mısın Yok musun? daki yarışmacıların hepsinin ismini ezberden sayabiliyorsanız bilin ki mutsuz bir insan olmuşsunuz, kendinize gelin.

Ama merak ettiğimiz şu ki: Mutsuz insanlar mutsuz oldukları için mi TV izliyor, yoksa TV izledikleri için mi mutsuz oluyor? Araştırmayı gerçekleştiren Dr. Robinson (Türkiye Doktorlar dizisi karşılığı Kutsi değil) buna cevap veremediklerini, televizyonu kapatırsanız mutlu olur musunuz bilemeyeceğini söylüyor. Ben de bilemiyorum ki ne yapsak?

Aslında resimdeki yazıyı okuduğunuzda benim söyleyecek birşeyim kalmıyor. Gerçektende çok ilginç bir durum bence. Yazıyı okuyabildiğimi görünce mutlu olmak ve şaşırmak arasında bocaladım. Yine de saçma bir durum da var ortada: madem aradaki harflere gerek yok neden kullanıyoruz onları?

Marihuana üzerine yapılan son çalışmalar dozunu ayarlayabildiğiniz takdirde, bu bitkinin hafızayı güçlendirdiğini hatta Alzheimer hastalığının tedavisinde bile kullanılabileceğini ortaya koydu. Aslında fareler üzerinde yapılan bir deneyde marihuananın, hafızanın gelişiminde etken olan bir proteinin, beyinde daha hızlı ve daha çok üretilmesini tetiklediği görüldü. Elbette şu an elimizde olan bulgular bu efsanevi bitkinin insanlarca kullanılmasını meşrulaştıracak kadar güçlü değil aksine çok fazla kullanımın hafızayı tüketeceği neredeyse bir gerçek. Ama bilim insanları yapılacak olan çalışmalar ile tamamen yasal ilaçlar üretilebileceğine inanıyorlar.

Bilim tarihine geçecek bir keşif olarak düşünün bunu. Tekiladan elmas üretmek! Sentetik elmaslar iletkenlikleri yüksek olduğu için bir çok alanda kullanılıyor fakat bu elmaslar için gerekli olan filmleri üretmekte neredeyse gerçek bir elmas kadar pahalı. Fakat Meksika Nueva Leon üniversitesinden bir ekip ülkenin milli içeceği tekiladan sentetik elmas üretmeyi başardı ve iletkenliği gerçekten yüksek. Bu keşifin önemi veya daha doğrusu bu olayı keşif yapan şey ise ilk defa bir alkolden yapay elmas üretilmiş olması. Türk bilim insanlarını milli içeceğimiz sayıla nrakı ile böylesi çılgın bir keşif yapmaya davet ediyorum. Tekiladan nasıl elmas üretildiğini impactlab üzerinden okumanız mümkün.

Çevre sorunlarına karşı duyarlılığımız her geçen gün artma çabasında, hem de birçok alanda. Özellikle ulaşım için kullandığımız yöntemler çevreyi tahrip eden etkenlerin 'en' leri arasında olunca alternatif ulaşım araçları tasarlama da bir hayli önem arz ediyor. 2010 yılına kadar 10 farklı muadil aracın etkili olarak üretilmesi ve kullanılması bekleniyor. Mesela yukarıda gördüğünüz araç buharla çalışan bir tasarım, Batman'in kullandığı Batmobile aracını anımsatan bu tasarımın 25 dakikalık bir yolculuk için tam 1 ton suya ihtiyacı var.


Zap Xepra şu an çalışır durumda olan bir araç ve yaklaşık 25 mil'lik bir mesafeyi rahatlıkla tüketebiliyor. Gaz ile çalışan araçlara göre %98 daha az çevreyi tahrip eden bu şirin araç market alışverişleriniz gibi ufak işlerde gayet etkili. Smart Fortwo üretimi olan araçlar arsında kesinlikle unutulmaması gereken bir tanesi. Küçük gibi görünse de, hatta küçük bile olsa 110 beygir gücündeki bu araç iki kişinin rahat bir yolculuk yapmasını mümkün kılıyor






Gelecekte üretilmesi beklenen araçlar arasında benim en umarak beklediğim araç Helios. Güneş enerjisi ile çalışan bu aracın üretimi hayal değil hatta bu tasarım ödüllü bir tasarım. Ben bu eklenti kapsamında sadece 4 adet çevre dostu araçtan bahsettim ama ecoble üzerinden 6 alternatif aracı incelemeniz mümkün. Aslında inceleseniz iyi olur çünkü kısa bir zaman sonra bu araçlardan birine sahip olmak için planlar yapabilirsiniz.

Evrenin her köşesi türlü acaiplikler ile dolu ve tabi güzelliklerle. Yaklaşık 3000 türü bulunan Nudibranch alt sınıfı olağanüstü güzellikteki renkleri ile insanı adeta büyülüyor. İlk fotoğrafta gördüğünüz Glossodoris atromarginata şirin tavrının yanında bir etçil! İkinci fotoğrafa akıntıya direnen sevimli bir Hypselodoris bullocki görüyorsunuz. Son fotoğraftaki Chromodoris coi gerçekten inanılmaz bir görüntüye sahip ve bu özelliğini okyanusun derinliklerinde mercanların arasında kamufle olmak için kullanıyor. İnanın Scienceray sitesindeki diğer Nudibrach türleri de en az burada gördükleriniz kadar güzel ve acaip...